Bezpieczeństwo pożarowe budynków nie zależy wyłącznie od zastosowania materiałów konstrukcyjnych o wysokiej odporności ogniowej czy instalacji gaśniczych. Jednym z kluczowych elementów ochrony przeciwpożarowej są również zabezpieczenia przejść instalacyjnych przez przegrody budowlane, w szczególności przez ściany i stropy żelbetowe.
To właśnie miejsca, w których instalacje przebijają przegrody oddzielenia przeciwpożarowego, stanowią potencjalne drogi rozprzestrzeniania się ognia oraz dymu pomiędzy strefami pożarowymi budynku. Dlatego projektowanie i wykonywanie odpowiednich zabezpieczeń takich przejść jest jednym z podstawowych wymogów współczesnych przepisów budowlanych.
W praktyce stosuje się przepusty instalacyjne ogniochronne, które umożliwiają prowadzenie instalacji przez przegrody przeciwpożarowe przy jednoczesnym zachowaniu wymaganej klasy odporności ogniowej.
Przepust ogniochronny instalacji kablowych wykonany w stropie żelbetowym
Spis treści
1. Dlaczego przepusty ogniochronne są kluczowe w konstrukcjach żelbetowych
2. Przejścia instalacyjne przez ściany i stropy – gdzie powstaje ryzyko
3. Klasy odporności ogniowej przepustów instalacyjnych
4. Systemy przepustów ogniochronnych stosowane w budownictwie
5. Najczęstsze błędy wykonawcze przy zabezpieczaniu przejść instalacyjnych
6. Jak dobrać odpowiedni system przepustu ogniochronnego
7. Oznaczanie przepustów przeciwpożarowych
8. Podsumowanie
9. FAQ – najczęściej zadawane pytania
Dlaczego przepusty ogniochronne są kluczowe w konstrukcjach żelbetowych
Ściany i stropy żelbetowe pełnią w budynkach rolę przegród oddzielenia przeciwpożarowego. Ich zadaniem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia pomiędzy kondygnacjami lub strefami pożarowymi.
W praktyce jednak przez takie przegrody prowadzone są liczne instalacje:
• instalacje elektryczne
• kable telekomunikacyjne
• instalacje sanitarne
• instalacje wentylacyjne
• rury wodne i kanalizacyjne
Każde takie przejście powoduje powstanie otworu w przegrodzie przeciwpożarowej, który bez odpowiedniego zabezpieczenia może stać się drogą szybkiego rozprzestrzeniania się ognia.
Dlatego przy projektowaniu instalacji stosuje się systemowe przepusty instalacyjne, które przywracają szczelność i izolacyjność ogniową przegrody budowlanej.
Przejścia instalacyjne przez ściany i stropy – gdzie powstaje ryzyko
Największe ryzyko pojawia się w przypadku instalacji wykonanych z materiałów łatwopalnych, takich jak rury z tworzyw sztucznych czy izolacje kablowe.
Pod wpływem wysokiej temperatury materiały te mogą ulec stopieniu lub spaleniu, co powoduje powstanie pustych przestrzeni umożliwiających swobodny przepływ płomieni oraz gorących gazów.
Dlatego przy projektowaniu przejść instalacyjnych przez ściany i stropy żelbetowe należy uwzględnić:
• rodzaj instalacji
• średnicę przewodu
• grubość przegrody
• wymaganą klasę odporności ogniowej.
Klasy odporności ogniowej przepustów instalacyjnych
Systemy zabezpieczeń przejść instalacyjnych klasyfikowane są zgodnie z wymaganiami norm europejskich dotyczącymi odporności ogniowej.
Najczęściej spotykane klasy odporności ogniowej przepustów to:
• EI30
• EI60
• EI120
• EI240
Litera E oznacza szczelność ogniową, natomiast I oznacza izolacyjność ogniową przegrody.
Oznacza to, że prawidłowo wykonany przepust ogniochronny powinien przez określony czas:
• nie przepuszczać płomieni
• ograniczać przenikanie wysokiej temperatury.
Systemy przepustów ogniochronnych stosowane w budownictwie
W zależności od rodzaju instalacji stosuje się różne rozwiązania zabezpieczające przejścia instalacyjne przez przegrody budowlane.
Najczęściej wykorzystywane są:
masy ogniochronne
stosowane do zabezpieczania przejść kablowych oraz niewielkich instalacji.
zaprawy ogniochronne
stosowane w większych otworach instalacyjnych.
opaski pęczniejące
stosowane przy rurach z tworzyw sztucznych.
systemy przepustów kombinowanych
umożliwiające jednoczesne zabezpieczenie kabli, rur oraz innych instalacji w jednym otworze.
W nowoczesnym budownictwie wykorzystuje się systemy przepustów instalacyjnych ogniochronnych, które posiadają badania odporności ogniowej i są stosowane zarówno w obiektach przemysłowych, jak i w budynkach użyteczności publicznej.
Systemowe zabezpieczenie przejścia instalacyjnego kabli przez ścianę masywną.
Najczęstsze błędy wykonawcze przy zabezpieczaniu przejść instalacyjnych
W praktyce budowlanej często spotyka się błędy wykonawcze, które mogą znacząco obniżyć skuteczność zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Do najczęstszych należą:
• brak zabezpieczenia przejścia instalacyjnego
• zastosowanie niewłaściwego materiału uszczelniającego
• zbyt duża przestrzeń wokół instalacji
• brak dokumentacji systemowej
• brak oznaczenia przepustu.
Oznaczanie przepustów przeciwpożarowych
W wielu systemach zabezpieczeń przeciwpożarowych wymagane jest również odpowiednie oznaczenie wykonanych przepustów.
Oznaczenie takie zawiera zwykle informacje dotyczące:
• klasy odporności ogniowej
• zastosowanego systemu zabezpieczenia
• daty wykonania
• wykonawcy instalacji
Do oznaczania zabezpieczonych przejść instalacyjnych stosuje się specjalne etykiety kontrolne, takie jak
etykieta do oznaczania przepustów przeciwpożarowych PROMAT, które umożliwiają łatwą identyfikację zastosowanego systemu podczas kontroli technicznych.
Oznaczenie techniczne przepustu ogniochronnego ułatwia późniejsze kontrole instalacji.
Podsumowanie
Przepusty ogniochronne w ścianach i stropach żelbetowych są jednym z najważniejszych elementów systemu ochrony przeciwpożarowej budynków.
Prawidłowo wykonane zabezpieczenia przejść instalacyjnych pozwalają:
• zachować odporność ogniową przegrody
• ograniczyć rozprzestrzenianie się ognia i dymu
• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników budynku.
Dlatego zarówno na etapie projektowania, jak i wykonawstwa instalacji, należy stosować sprawdzone systemy przepustów instalacyjnych ogniochronnych, które posiadają odpowiednie badania i dokumentację techniczną.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każdy przepust instalacyjny musi być zabezpieczony ogniochronnie?
Jeżeli instalacja przechodzi przez przegrodę oddzielenia przeciwpożarowego, przepust musi zachować taką samą klasę odporności ogniowej jak przegroda.
Jaką klasę odporności ogniowej powinien mieć przepust w stropie?
Najczęściej stosowane są przepusty w klasie EI60 lub EI120, jednak ostateczna klasa zależy od wymagań projektowych dla danej przegrody.
Jak kontrolować wykonane przepusty instalacyjne?
W praktyce stosuje się specjalne oznaczenia techniczne oraz etykiety identyfikacyjne, które umożliwiają łatwe sprawdzenie zastosowanego systemu podczas przeglądów przeciwpożarowych.
Materiały źródłowe i realizacje
Przykłady realizacji przepustów ogniochronnych można zobaczyć również na stronie:
