Instalacje klimatyzacji i wentylacji są standardem w nowoczesnych budynkach, zarówno przemysłowych, jak i użyteczności publicznej. Ich prowadzenie przez ściany i stropy żelbetowe jest nieuniknione, jednak z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej stanowi jeden z najbardziej wymagających elementów projektu. W praktyce wielu projektantów i wykonawców zastanawia się, jak zabezpieczyć przejście instalacji klimatyzacji przez ścianę żelbetową lub strop, aby spełniało wymagania przepisów i jednocześnie było trwałe oraz bezpieczne w eksploatacji. Każde przejście instalacyjne przez przegrodę o określonej odporności ogniowej powoduje jej osłabienie. W przypadku instalacji HVAC problem jest szczególnie złożony ze względu na różnorodność materiałów, średnic oraz sposobów prowadzenia instalacji.
Przejście instalacji klimatyzacji przez ścianę żelbetową zabezpieczone systemem ogniochronnym.
Spis treści
1. Specyfika instalacji klimatyzacji w konstrukcjach żelbetowych
2. Wymagania prawne – kluczowy §234
3. Klasy odporności ogniowej dla przepustów HVAC
4. Systemy zabezpieczeń dla instalacji klimatyzacji
5. Case study – przejście HVAC w stropie żelbetowym
6. Najczęstsze błędy projektowe i wykonawcze
7. Jak poprawnie zaprojektować przepust instalacji klimatyzacji
8. Podsumowanie
9. FAQ
1. Specyfika instalacji klimatyzacji w konstrukcjach żelbetowych
Instalacje klimatyzacyjne wyróżniają się na tle innych instalacji budowlanych, ponieważ obejmują jednocześnie kilka różnych elementów:
• rury chłodnicze (często z izolacją)
• przewody elektryczne
• elementy z tworzyw sztucznych
• instalacje odprowadzania skroplin
W praktyce oznacza to, że jedno przejście instalacyjne może zawierać zarówno materiały niepalne, jak i palne, co znacząco komplikuje projektowanie zabezpieczeń, szczególnie w przypadku przepustów instalacyjnych ogniochronnych stosowanych w konstrukcjach żelbetowych.
2. Wymagania prawne – kluczowy §234
Podstawą prawną jest
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zgodnie z §234:
- przepusty instalacyjne w przegrodach o określonej odporności ogniowej muszą mieć klasę równą tej przegrodzie
Oznacza to, że:
• dla ściany EI120 → przepust HVAC musi mieć EI120
• dla stropu REI60 → przepust musi mieć EI60
3. Klasy odporności ogniowej dla przepustów HVAC
W przypadku instalacji klimatyzacyjnych stosuje się klasy:
• EI30
• EI60
• EI120
Dobór zależy od:
• klasy przegrody
• rodzaju instalacji
• wielkości przejścia
4. Systemy zabezpieczeń dla instalacji klimatyzacji
Ze względu na złożoność instalacji HVAC stosuje się specjalistyczne rozwiązania ogniochronne, które pozwalają zabezpieczyć przejścia instalacyjne nawet w przypadku instalacji mieszanych.
Rozwiązania te dostępne są m.in. w kategorii:
Typowe systemy obejmują:
• masy ogniochronne
• opaski pęczniejące
• rozwiązania płytowe
• systemy kombinowane
System ogniochronny dla instalacji HVAC w konstrukcji żelbetowej.
5. Case study – przejście HVAC w stropie żelbetowym
Założenia:
• strop żelbetowy REI 60
• instalacja klimatyzacji (rury + przewody + izolacja)
• przejście instalacyjne o dużej średnicy
Wymaganie:
- zachowanie klasy EI60
Rozwiązanie:
• zastosowanie odpowiedniego systemu ogniochronnego
• uszczelnienie przestrzeni wokół instalacji
• zabezpieczenie elementów palnych
W praktyce stosuje się rozwiązania, takie jak systemy ogniochronne do instalacji klimatyzacji, które umożliwiają skuteczne zabezpieczenie nawet złożonych przejść instalacyjnych.
Efekt:
• zgodność z przepisami
• zachowanie odporności ogniowej
• bezpieczna eksploatacja instalacji
6. Najczęstsze błędy projektowe i wykonawcze
Do najczęstszych błędów należą:
• nieuwzględnienie izolacji instalacji
• zastosowanie niewłaściwego systemu zabezpieczeń
• brak detali projektowych
• wykonywanie przepustów „na budowie” bez dokumentacji
Jednym z problemów jest również brak właściwego oznakowania przepustów, co utrudnia późniejsze kontrole i serwis.
7. Jak poprawnie zaprojektować przepust instalacji klimatyzacji
Proces projektowy powinien obejmować:
1. określenie klasy odporności przegrody
2. analizę wszystkich elementów instalacji HVAC
3. dobór odpowiedniego systemu zabezpieczenia
4. opracowanie szczegółowego detalu
W praktyce oznacza to konieczność dokładnego zaplanowania, jak zabezpieczyć przejście instalacji klimatyzacji w żelbecie, jeszcze na etapie projektu.
8. Podsumowanie
Przejścia instalacji klimatyzacji przez ściany i stropy żelbetowe stanowią jeden z najbardziej wymagających elementów projektowych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Ich złożoność wynika z różnorodności materiałów, obecności elementów palnych oraz konieczności zachowania ciągłości odporności ogniowej przegrody.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko dobór odpowiedniego systemu zabezpieczenia, ale również właściwe zaprojektowanie całego rozwiązania już na etapie dokumentacji technicznej.
Prawidłowo zaprojektowane i wykonane przepusty HVAC pozwalają:
• spełnić wymagania przepisów
• ograniczyć rozprzestrzenianie się ognia i dymu
• zwiększyć bezpieczeństwo użytkowników
• uniknąć kosztownych błędów wykonawczych
9. FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy instalacja klimatyzacji zawsze wymaga zabezpieczenia przeciwpożarowego?
Tak, jeśli przechodzi przez przegrodę o określonej odporności ogniowej.
Jak zabezpieczyć przejście instalacji klimatyzacji przez strop żelbetowy?
Za pomocą systemów ogniochronnych dopasowanych do rodzaju instalacji oraz klasy odporności przegrody.
Czy można zastosować jeden system dla całej instalacji HVAC?
Nie – instalacje klimatyzacyjne są złożone i często wymagają zastosowania różnych rozwiązań w jednym przepuście.
Co jest najczęstszym błędem przy wykonywaniu przepustów HVAC?
Brak uwzględnienia izolacji oraz elementów palnych instalacji.
Czy zabezpieczenie przepustu wpływa na trwałość instalacji?
Tak – prawidłowo wykonane zabezpieczenie zwiększa trwałość i bezpieczeństwo całego systemu.
